چرا برخی کاغذها همیشه در دستگاه کپی گیر می‌کنند؟
فهرست مطالب
اگر دستگاه کپی شما با بیشتر کاغذها مشکلی ندارد اما یک نوع کاغذ، یک بسته مشخص یا حتی چند برگه خاص را مرتباً در مسیر چاپ گیر می‌اندازد، احتمالاً مشکل فقط از خود دستگاه نیست. در بسیاری از موارد، جنس، رطوبت، ضخامت، حالت فیزیکی یا نحوه قرار گرفتن کاغذ در سینی باعث می‌شود دستگاه نتواند برگه را به‌درستی از مسیر عبور دهد.
گیر کردن کاغذ یا Paper Jam یکی از مشکلات رایج دستگاه‌های کپی است؛ اما زمانی که این اتفاق فقط با بعضی کاغذها رخ می‌دهد، پیدا کردن علت اهمیت بیشتری دارد. زیرا ممکن است با تعویض کاغذ، بدون نیاز به تعمیر دستگاه، مشکل برطرف شود. در ادامه بررسی می‌کنیم چرا بعضی کاغذها بیشتر در دستگاه کپی گیر می‌کنند و برای جلوگیری از تکرار این مشکل چه کارهایی می‌توان انجام داد.
چرا بعضی کاغذها در دستگاه کپی گیر می‌کنند؟
کاغذ هنگام عبور از دستگاه کپی باید توسط رولرهای تغذیه گرفته شده و با سرعت و مسیر مشخصی از بخش‌های مختلف دستگاه عبور کند. هر عاملی که شکل، ضخامت، اصطکاک یا انعطاف‌پذیری برگه را تغییر دهد، می‌تواند باعث شود کاغذ به‌درستی تغذیه نشود یا در یکی از قسمت‌های مسیر متوقف شود.
مهم‌ترین دلایل عبارت‌اند از:
مرطوب بودن کاغذ
تاب‌دار یا موج‌دار بودن برگه
ضخامت نامناسب کاغذ
چسبیدن چند برگ به یکدیگر
نامناسب بودن جنس یا روکش کاغذ
تنظیم نبودن گایدهای سینی
پر کردن بیش از حد سینی
کثیف یا فرسوده بودن رولرهای تغذیه
باقی ماندن تکه‌ای از کاغذ در مسیر
مشکل در بخش دوبلکس یا یونیت خروجی
نکته مهم این است که اگر دستگاه فقط با یک نوع کاغذ خاص مشکل دارد، قبل از اینکه سراغ تعمیرات بروید، خود کاغذ را بررسی کنید.
۱. رطوبت کاغذ می‌تواند باعث گیر کردن آن شود
یکی از دلایل مهم گیر کردن کاغذ، به‌خصوص در محیط‌های مرطوب، جذب رطوبت توسط برگه‌هاست. الیاف کاغذ در اثر تغییر رطوبت محیط منبسط یا منقبض می‌شوند و این تغییر می‌تواند باعث موج‌دار شدن لبه‌ها، تغییر ابعاد و کاهش استحکام برگه شود. در چنین شرایطی ممکن است کاغذ در هنگام ورود به دستگاه به‌درستی تغذیه نشود یا در قسمت‌های داخلی مسیر گیر کند.
اگر یک بسته کاغذ مدت زیادی در محیط مرطوب، کنار پنجره، روی زمین یا در محل نامناسب نگهداری شده باشد، حتی اگر ظاهر آن کاملاً سالم به نظر برسد، ممکن است عملکرد مناسبی داخل دستگاه کپی نداشته باشد.
چه کار کنیم؟
کاغذ را در محیطی خشک و با شرایط دمایی نسبتاً پایدار نگهداری کنید و تا حد امکان آن را داخل بسته‌بندی اصلی و مقاوم در برابر رطوبت نگه دارید. اگر کاغذ تازه از محیطی با دما و رطوبت متفاوت وارد محل کار شده، بهتر است پیش از استفاده فرصت کافی برای سازگار شدن با شرایط محیط داشته باشد.
۲. کاغذهای تاب‌دار و موج‌دار بیشتر گیر می‌کنند
اگر برگه صاف نباشد، حرکت آن در مسیر داخلی دستگاه قابل پیش‌بینی نیست. گوشه‌ای که کمی بالا آمده یا لبه‌ای که موج برداشته است، ممکن است هنگام عبور از یک مسیر باریک با قطعات داخلی تماس پیدا کند.
به همین دلیل استفاده از کاغذهای:
تاخورده
مچاله‌شده
دارای گوشه خم‌شده
موج‌دار
بیش از حد تاب‌دار
پاره یا آسیب‌دیده
می‌تواند احتمال گیر کردن را افزایش دهد. راهنماهای Ricoh، Xerox و HP نیز استفاده نکردن از کاغذهای مچاله، تاخورده، مرطوب یا تاب‌دار را برای جلوگیری از مشکلات تغذیه و گیر کاغذ توصیه می‌کنند. اگر دستگاه با یک بسته کاغذ خاص گیر می‌کند، چند برگه از همان بسته را روی یک سطح صاف قرار دهید و لبه‌ها و میزان تاب‌داشتگی آنها را بررسی کنید.
۳. ضخامت کاغذ با تنظیمات دستگاه سازگار نیست
هر دستگاه کپی برای استفاده با محدوده مشخصی از وزن و ضخامت کاغذ طراحی شده است. بنابراین نمی‌توان هر نوع کاغذی را در هر دستگاهی قرار داد. کاغذ بسیار نازک ممکن است به‌راحتی تغییر شکل دهد یا چند برگ آن هم‌زمان وارد مسیر شود. از طرف دیگر، کاغذ بسیار ضخیم نیز ممکن است برای مسیر تغذیه یا بخش‌های داخلی دستگاه مناسب نباشد.
به همین دلیل اگر برای مثال کاغذ معمولی ۸۰ گرم بدون مشکل وارد دستگاه می‌شود اما کاغذ ضخیم‌تر مرتب گیر می‌کند، باید مشخصات آن مدل دستگاه و محدوده کاغذ قابل پشتیبانی بررسی شود. در راهنمای تجهیزات مختلف نیز استفاده از کاغذ خارج از مشخصات دستگاه به‌عنوان یکی از دلایل مشکلات تغذیه و گیر کردن مطرح شده است.
یک اشتباه رایج
اینکه یک کاغذ از نظر ظاهری باکیفیت باشد، لزوماً به این معنی نیست که برای دستگاه کپی شما مناسب است. کاغذ گلاسه، کاغذهای بسیار ضخیم، برخی کاغذهای روکش‌دار و بعضی انواع کاغذهای مخصوص چاپ ممکن است نیاز به پشتیبانی دستگاه و تنظیمات مناسب داشته باشند.
۴. چند برگ به هم چسبیده‌اند
گاهی مشکل از یک برگه نیست؛ چند برگه به یکدیگر چسبیده‌اند و دستگاه آنها را هم‌زمان به داخل می‌کشد. این اتفاق می‌تواند در اثر رطوبت، الکتریسیته ساکن یا شرایط نامناسب نگهداری کاغذ ایجاد شود. در محیط‌های بسیار خشک، الکتریسیته ساکن نیز می‌تواند باعث چسبیدن برگه‌ها و تغذیه چندتایی شود. قبل از قرار دادن کاغذ داخل سینی، دسته برگه‌ها را کمی باد بدهید تا صفحات از یکدیگر جدا شوند. البته این کار نباید با خم کردن شدید یا آسیب زدن به لبه‌های کاغذ انجام شود.
۵. گایدهای سینی درست تنظیم نشده‌اند
در دو طرف سینی کاغذ معمولاً گایدهایی وجود دارد که باید متناسب با اندازه برگه تنظیم شوند. اگر گایدها بیش از حد باز باشند، کاغذ هنگام ورود ممکن است به‌صورت کج حرکت کند. اگر هم بیش از حد به دسته کاغذ فشار وارد کنند، حرکت آزادانه برگه‌ها مختل می‌شود. بنابراین گایدها باید به اندازه‌ای تنظیم شوند که با لبه کاغذ تماس داشته باشند، اما آن را تحت فشار قرار ندهند. تنظیم صحیح گایدها یکی از مواردی است که سازندگان دستگاه‌های چاپ و کپی برای جلوگیری از تغذیه کج و گیر کردن کاغذ روی آن تأکید دارند.
۶. سینی کاغذ را بیش از ظرفیت پر کرده‌اید
پر کردن بیش از حد سینی یکی دیگر از اشتباهات رایج است. روی بسیاری از سینی‌ها یک خط یا علامت مشخص‌کننده حداکثر ظرفیت وجود دارد. قرار دادن کاغذ بیشتر از این مقدار می‌تواند باعث فشار نامناسب روی مکانیزم تغذیه و افزایش احتمال خطای Paper Jam شود. اگر بعد از پر کردن کامل سینی، گیر کاغذ بیشتر اتفاق می‌افتد، یک بار مقدار کاغذ را کاهش دهید و عملکرد دستگاه را بررسی کنید.
۷. رولرهای تغذیه کاغذ کثیف یا فرسوده شده‌اند
گاهی کاغذ کاملاً سالم است اما دستگاه همچنان با یک نوع کاغذ بیشتر مشکل دارد. در این حالت باید رولرهای تغذیه را هم بررسی کرد. رولرها وظیفه دارند کاغذ را از سینی گرفته و وارد مسیر دستگاه کنند. با گذشت زمان، سطح این قطعات ممکن است آلوده یا فرسوده شود و اصطکاک لازم برای گرفتن کاغذ را از دست بدهد.
در چنین شرایطی ممکن است یک کاغذ با سطح یا وزن خاص راحت‌تر از رولر عبور کند اما نوع دیگری مرتباً با مشکل مواجه شود. اگر دستگاه با چند نوع کاغذ مختلف و در زمان‌های مختلف گیر می‌کند، احتمال وجود مشکل در سیستم تغذیه، رولرها یا مسیر حرکت کاغذ بیشتر می‌شود.
۸. ممکن است تکه‌ای از کاغذ قبلی داخل دستگاه باقی مانده باشد
یکی از مواردی که گاهی نادیده گرفته می‌شود، باقی ماندن تکه کوچکی از کاغذ پس از یک Paper Jam قبلی است. ممکن است یک برگه هنگام بیرون آوردن پاره شده باشد و قسمت کوچکی از آن داخل مسیر باقی مانده باشد. در این صورت، کاغذهای بعدی نیز ممکن است در همان نقطه گیر کنند.
اگر متوجه شده‌اید که تقریباً همیشه کاغذ در یک قسمت مشخص از دستگاه گیر می‌کند، مسیر عبور کاغذ و آن ناحیه را با دقت بررسی کنید. هنگام خارج کردن کاغذ گیرکرده نیز نباید برگه را با فشار یا به‌صورت تصادفی بکشید؛ زیرا پاره شدن آن می‌تواند پیدا کردن تکه‌های باقی‌مانده را دشوارتر کند. کمپانی HP نیز در راهنماهای خود نسبت به این موضوع هشدار داده است.
۹. مشکل ممکن است مربوط به بخش داپلکس دستگاه باشد
اگر کاغذ در حالت چاپ یا کپی یک‌رو بدون مشکل عبور می‌کند اما هنگام کپی پشت‌ورو یا Duplex گیر می‌کند، باید بخش داپلکس را جداگانه بررسی کرد. در حالت داپلکس کاغذ مسیر متفاوتی را طی می‌کند و پس از چاپ یا کپی یک طرف، دوباره وارد مسیر دستگاه می‌شود. بنابراین وجود تاب، رطوبت، ضخامت نامناسب یا مشکل مکانیکی در این قسمت می‌تواند باعث گیر کردن کاغذ شود. اگر مشکل فقط هنگام کپی دورو اتفاق می‌افتد، بهتر است این مورد را به‌عنوان یک سرنخ مهم در نظر بگیرید.
۱۰. تنظیمات نوع کاغذ در دستگاه اشتباه است
در بعضی دستگاه‌های کپی، انتخاب نوع و وزن کاغذ فقط یک گزینه ظاهری نیست و می‌تواند روی نحوه پردازش کاغذ و عملکرد دستگاه تأثیر بگذارد. برای مثال اگر کاغذ ضخیم یا خاصی در دستگاه قرار داده‌اید، اما تنظیمات دستگاه همچنان روی کاغذ معمولی قرار دارد، ممکن است عملکرد مناسب نباشد. به همین دلیل، زمانی که از کاغذی غیر از کاغذ معمولی استفاده می‌کنید، تنظیمات Paper Type یا Paper Weight دستگاه را بررسی کنید. Ricoh نیز بر تطابق نوع کاغذ قرارگرفته در سینی با تنظیمات نمایشگر دستگاه تأکید می‌کند.
از کجا بفهمیم مشکل از کاغذ است یا دستگاه کپی؟
این یکی از مهم‌ترین سؤال‌هاست. یک آزمایش ساده می‌تواند تا حد زیادی مسیر عیب‌یابی را مشخص کند:
همان دستگاه را با یک بسته کاغذ سالم و استاندارد امتحان کنید.
اگر با کاغذ جدید مشکل برطرف شد، احتمال اینکه ایراد از کیفیت، رطوبت، تاب‌داشتگی یا مشخصات کاغذ قبلی باشد بیشتر است.
اما اگر با کاغذ جدید هم:
کاغذ مرتب در یک نقطه مشخص گیر می‌کند؛
چند برگ هم‌زمان کشیده می‌شوند؛
کاغذ به‌صورت کج وارد دستگاه می‌شود؛
صدای غیرعادی از بخش تغذیه شنیده می‌شود؛
یا گیر کاغذ در چند سینی مختلف اتفاق می‌افتد؛
بهتر است سیستم تغذیه، رولرها، سنسورها و مسیر داخلی دستگاه توسط تکنسین بررسی شود.
برای جلوگیری از گیر کردن کاغذ در دستگاه کپی چه کنیم؟
برای کاهش احتمال Paper Jam، این چند نکته ساده را همیشه رعایت کنید:
از کاغذ متناسب با مشخصات دستگاه استفاده کنید.
کاغذ را در محیط خشک و با دمای نسبتاً پایدار نگهداری کنید.
بسته کاغذ را تا زمان مصرف باز نکنید.
کاغذهای مرطوب، مچاله یا تاب‌دار را وارد دستگاه نکنید.
قبل از بارگذاری، در صورت نیاز برگه‌ها را به‌آرامی از هم جدا کنید.
سینی را بیش از خط حداکثر ظرفیت پر نکنید.
گایدهای سینی را متناسب با اندازه کاغذ تنظیم کنید.
نوع و وزن کاغذ را در تنظیمات دستگاه به‌درستی انتخاب کنید.
پس از هر گیر کاغذ، مطمئن شوید هیچ تکه‌ای از برگه در مسیر باقی نمانده است.
در صورت تکرار مشکل، رولرهای تغذیه و سایر قطعات مسیر کاغذ را بررسی کنید.
جمع‌بندی
گیر کردن کاغذ در دستگاه کپی همیشه به معنی خراب بودن دستگاه نیست. در بسیاری از موارد، مشکل از چیزی ساده‌تر شروع می‌شود: کاغذ مرطوب، تاب‌دار، نامناسب یا چند برگه چسبیده به یکدیگر. اگر فقط یک نوع کاغذ باعث گیر کردن می‌شود، ابتدا کاغذ را با یک بسته سالم و مناسب دستگاه مقایسه کنید. اگر مشکل با کاغذ جدید ادامه داشت، سراغ سینی، گایدها، رولرهای تغذیه و مسیر عبور کاغذ بروید.
به‌طور کلی، تکرار شدن گیر کاغذ در یک نقطه مشخص، به‌خصوص با کاغذهای مختلف، نشانه‌ای است که بهتر است دستگاه از نظر فنی بررسی شود؛ اما اگر مشکل فقط با یک بسته یا نوع خاص کاغذ رخ می‌دهد، قبل از هر اقدامی کیفیت و شرایط نگهداری همان کاغذ را بررسی کنید.