چرا اسکنر کاغذ را کج وارد می‌کند؟ بررسی علت‌های رایج و راه‌حل
فهرست مطالب
اگر هنگام اسکن چند برگه با ADF یا فیدر خودکار اسکنر متوجه می‌شوید کاغذها به‌جای حرکت مستقیم، با زاویه وارد دستگاه می‌شوند، احتمالاً با مشکل کج کشیدن کاغذ یا Paper Skew روبه‌رو هستید. این مشکل ممکن است باعث شود سند نیز به‌صورت کج اسکن شود، حاشیه‌های تصویر نامتقارن باشند یا در موارد شدیدتر، کاغذ در مسیر فیدر گیر کند.
کج وارد شدن کاغذ همیشه به معنی خرابی جدی اسکنر نیست. گاهی تنظیم نبودن گایدهای ADF، قرار دادن نادرست کاغذ یا حتی وجود گردوغبار روی رولرها باعث این مشکل می‌شود. بااین‌حال، اگر مشکل بعد از تمیزکاری و تنظیم صحیح همچنان ادامه داشته باشد، احتمال فرسودگی قطعات تغذیه یا وجود مشکل مکانیکی در فیدر بیشتر می‌شود. در این مقاله بررسی می‌کنیم چرا اسکنر کاغذ را کج وارد می‌کند، چگونه علت را پیدا کنیم و برای رفع آن چه اقداماتی انجام دهیم.
کج وارد شدن کاغذ در اسکنر دقیقاً یعنی چه؟
در حالت عادی، برگه باید هنگام ورود به ADF توسط رولرهای تغذیه گرفته شده و تقریباً موازی با مسیر حرکت دستگاه وارد شود. اگر یک طرف کاغذ زودتر از طرف دیگر حرکت کند، برگه به‌تدریج زاویه پیدا می‌کند و اصطلاحاً Skew ایجاد می‌شود.
این مشکل ممکن است به شکل‌های مختلف دیده شود:
کاغذ از همان ابتدای ورود با زاویه حرکت می‌کند.
برگه در ابتدای مسیر صاف است اما در ادامه کج می‌شود.
تمام صفحات یک دسته با زاویه تقریباً مشابه اسکن می‌شوند.
بعضی صفحات صاف و بعضی صفحات کج وارد می‌شوند.
تصویر نهایی روی صفحه کمی چرخیده یا حاشیه‌های آن نامتقارن است.
کاغذ گاهی پس از کج شدن در مسیر ADF گیر می‌کند.
یک سمت کاغذ سریع‌تر از سمت دیگر کشیده می‌شود.
اگر مشکل فقط در اسکن از ADF اتفاق می‌افتد و اسکن از شیشه تخت کاملاً صاف است، احتمال دارد منشأ مشکل در مکانیزم تغذیه یا تنظیمات فیدر باشد.
مهم‌ترین علت‌های کج وارد شدن کاغذ به اسکنر
۱. گایدهای کاغذ ADF به‌درستی تنظیم نشده‌اند
یکی از ساده‌ترین و درعین‌حال رایج‌ترین دلایل کج شدن کاغذ، تنظیم نامناسب Paper Guide یا همان گایدهای کناری ADF است. گایدها باید متناسب با عرض کاغذ تنظیم شوند و دو طرف برگه را در موقعیت مناسب نگه دارند. اگر بین گاید و کاغذ فاصله زیادی وجود داشته باشد، برگه می‌تواند هنگام حرکت به یک سمت منحرف شود.
از طرف دیگر، فشار بیش از حد گایدها نیز مناسب نیست؛ چون ممکن است باعث خم شدن لبه‌های کاغذ و اختلال در حرکت آن شود. در واقع وجود فاصله بین گایدهای ADF و لبه‌های سند می‌تواند باعث کج شدن تصویر اسکن‌شده شود و گایدها نباید آن‌قدر محکم باشند که کاغذ را خم کنند.
راه‌حل: کاغذها را مرتب کنید و گایدهای کناری را تا لبه‌های دسته کاغذ حرکت دهید؛ به‌گونه‌ای که با کاغذ تماس داشته باشند اما آن را تحت فشار قرار ندهند.
۲. کاغذها در سینی ADF صاف و هم‌راستا قرار نگرفته‌اند
گاهی مشکل از خود اسکنر نیست و نحوه قرار دادن اسناد باعث کج شدن آنها می‌شود. اگر لبه‌های دسته کاغذ نامنظم باشند یا برگه‌ها با زاویه داخل سینی قرار گرفته باشند، ADF ممکن است همان زاویه را هنگام ورود به دستگاه حفظ کند.
قبل از قرار دادن اسناد:
برگه‌ها را مرتب کنید.
لبه‌های آنها را روی سطح صاف هم‌راستا کنید.
برگه‌های تاخورده یا مچاله را جدا کنید.
دسته کاغذ را بیش از ظرفیت مجاز دستگاه پر نکنید.
سپس دسته را به‌درستی داخل ADF قرار دهید.
۳. رولرهای ADF کثیف شده‌اند
رولرهای تغذیه ADF وظیفه دارند کاغذ را گرفته و به داخل دستگاه هدایت کنند. با گذشت زمان، گردوغبار، ذرات کاغذ و آلودگی روی سطح آنها جمع می‌شود. وقتی سطح رولر کثیف شود، ممکن است میزان اصطکاک آن با کاغذ کاهش پیدا کند. اگر این اتفاق در شرایطی رخ دهد که دو طرف برگه به شکل یکسان کشیده نمی‌شوند، کاغذ می‌تواند با زاویه حرکت کند.
راه‌حل: ADF را خاموش کنید و طبق دستورالعمل سازنده، رولرهای آن را تمیز کنید. برای تمیزکاری از مواد و روش توصیه‌شده در دفترچه همان مدل استفاده کنید و اجازه دهید قطعات پیش از استفاده کاملاً خشک شوند.
۴. رولر تغذیه یا Separation Pad فرسوده شده است
اگر اسکنر مدت زیادی در محیط اداری و با حجم بالای اسناد استفاده شده باشد، احتمال فرسودگی قطعات مصرفی ADF وجود دارد.
دو قطعه مهم در این بخش عبارت‌اند از:
Pickup Roller: کاغذ را می‌گیرد و به مسیر تغذیه وارد می‌کند.
Separation Pad / Roller: به جدا شدن صحیح برگه‌ها و کنترل تغذیه آنها کمک می‌کند.
فرسودگی یا کثیفی این قطعات می‌تواند باعث شود کاغذ به‌صورت نامتوازن حرکت کند یا چند برگه هم‌زمان وارد مسیر شوند.
نشانه مهم: اگر بعد از تمیز کردن ADF و تنظیم گایدها، مشکل همچنان تکرار می‌شود و مخصوصاً در اسکن حجم بالای اسناد بیشتر دیده می‌شود، احتمال فرسودگی قطعات تغذیه را جدی‌تر بررسی کنید.
۵. قرار دادن بیش از حد کاغذ، کاغذ ضخیم یا نازک، خمیده یا آسیب‌دیده
همه اسناد برای تغذیه خودکار مناسب نیستند.
کاغذهایی که دارای موارد زیر هستند ممکن است عملکرد ADF را مختل کنند:
تاخوردگی
گوشه خم‌شده
پارگی
رطوبت
چسب یا برچسب
ضخامت نامناسب
سطح بسیار لغزنده
لبه‌های نامنظم
برای مثال، اگر یک طرف برگه کمی تاخورده باشد، ممکن است رولر ابتدا همان سمت را گرفته و باعث شود برگه با زاویه وارد مسیر شود. برای تشخیص اینکه مشکل از کاغذ است یا دستگاه، یک آزمایش ساده انجام دهید: چند برگ کاغذ سالم و هم‌اندازه را به‌صورت تکی داخل ADF قرار دهید و اسکن کنید. اگر این برگه‌ها صاف وارد شدند، احتمال دارد مشکل از اسناد قبلی باشد.
۶. کاغذهای با اندازه‌های مختلف را با هم اسکن می‌کنید
اسکن دسته‌ای از اسناد با اندازه‌های متفاوت می‌تواند احتمال کج شدن برخی صفحات را افزایش دهد؛ مخصوصاً در دستگاه‌هایی که برای چنین کاری طراحی یا تنظیم نشده‌اند.
اگر قرار است تعداد زیادی سند اسکن کنید، تا حد امکان:
کاغذهای هم‌اندازه + هم‌ضخامت + سالم
را در یک دسته قرار دهید.
۷. سینی یا بخش ورودی ADF آسیب دیده یا از حالت استاندارد خارج شده است
گاهی مشکل از رولر یا کاغذ نیست، بلکه سینی ورودی ADF یا اجزای نگهدارنده آن دچار آسیب یا تغییر وضعیت شده‌اند. برای مثال، اگر سینی بر اثر استفاده طولانی‌مدت یا فشار فیزیکی تغییر شکل داده باشد، ممکن است کاغذ در موقعیت صحیح قرار نگیرد.
این احتمال زمانی مهم‌تر است که:
اسکنر ضربه خورده باشد.
دستگاه جابه‌جا شده باشد.
مشکل پس از تعمیر یا باز شدن ADF ایجاد شده باشد.
گایدها به‌درستی حرکت نکنند.
کاغذ حتی با یک برگ سالم نیز کج وارد شود.
در این شرایط، دستکاری مکانیزم داخلی بدون شناخت ساختار دستگاه توصیه نمی‌شود و بهتر است دستگاه توسط تعمیرکار بررسی شود.
۸. داخل مسیر ADF جسم خارجی یا تکه کاغذ باقی مانده است
گاهی یک تکه کوچک کاغذ، منگنه، گیره کاغذ یا حتی ذرات انباشته‌شده در مسیر ADF می‌تواند حرکت کاغذ را مختل کند. در نتیجه ممکن است یک طرف برگه زودتر متوقف یا منحرف شود و کاغذ به شکل زاویه‌دار حرکت کند. قبل از هر اقدامی، دستگاه را خاموش کرده و مسیر تغذیه را طبق دستورالعمل سازنده بررسی کنید. هرگز برای خارج کردن جسم گیرکرده، قطعات داخلی ADF را با فشار باز نکنید.
چگونه بفهمیم مشکل از کاغذ است یا خود اسکنر؟
برای پیدا کردن علت، لازم نیست از همان ابتدا دستگاه را تعمیر کنید. یک تست ساده می‌تواند مسیر عیب‌یابی را مشخص کند.
مرحله اول: یک برگ کاغذ سالم امتحان کنید
یک برگ A4 سالم و صاف بردارید و آن را داخل ADF قرار دهید. اگر کاغذ صاف وارد شد، مشکل احتمالاً به دسته قبلی کاغذها، وضعیت اسناد یا نحوه بارگذاری مربوط بوده است.
مرحله دوم: چند برگ هم‌اندازه امتحان کنید
اگر یک برگ سالم درست وارد شد، ۵ تا ۱۰ برگ هم‌اندازه را با هم تست کنید. اگر مشکل فقط هنگام استفاده از دسته چندبرگی ظاهر شد، گایدها، ظرفیت ADF، وضعیت رولرها و نحوه قرارگیری دسته کاغذ را بررسی کنید.
مرحله سوم: گایدها را بررسی کنید
گایدها باید هر دو طرف کاغذ را در موقعیت صحیح نگه دارند؛ نه بیش از حد آزاد باشند و نه آن‌قدر محکم که کاغذ را خم کنند. این نکته در دستورالعمل‌های رسمی چند سازنده نیز تأکید شده است.
مرحله چهارم: رولرها را بررسی و تمیز کنید
اگر گایدها درست هستند اما کاغذ همچنان کج وارد می‌شود، وضعیت رولرهای ADF را بررسی کنید.
مرحله پنجم: ADF را با شیشه تخت مقایسه کنید
یک سند را یک بار با ADF و یک بار روی شیشه تخت اسکن کنید.
اگر:
شیشه تخت ← صاف
و
ADF ← کج
باشد، احتمال مشکل در سیستم تغذیه یا مکانیزم ADF بیشتر است.
آیا کج وارد شدن کاغذ باعث اسکن کج می‌شود؟
بله. اگر برگه هنگام عبور از ADF نسبت به مسیر استاندارد زاویه پیدا کند، محتوای سند نیز ممکن است در تصویر نهایی کج دیده شود. این مسئله در اسکن اسناد اداری اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا حتی مقدار کمی چرخش می‌تواند در اسناد دارای جدول، فرم، سربرگ یا متن‌های منظم کاملاً قابل مشاهده باشد. البته باید بین کج وارد شدن فیزیکی کاغذ و کج دیده شدن تصویر به دلیل تنظیمات یا پردازش نرم‌افزاری تفاوت قائل شد. اگر کاغذ در هنگام ورود واقعاً زاویه دارد، ابتدا باید مکانیزم ADF و نحوه تغذیه بررسی شود.
اگر فقط بعضی برگه‌ها کج می‌شوند چه؟
این حالت معمولاً با زمانی که تمام برگه‌ها کج می‌شوند تفاوت دارد.
اگر فقط بعضی اسناد مشکل دارند، ابتدا این موارد را بررسی کنید:
تاخوردگی یا خمیدگی همان برگه‌ها
تفاوت ضخامت کاغذ
تفاوت اندازه صفحات
چسب یا منگنه روی سند
کثیفی یا رطوبت کاغذ
چسبیدن چند صفحه به یکدیگر
قرار نگرفتن صحیح دسته کاغذ در ADF
اما اگر تقریباً تمام برگه‌ها با یک زاویه مشابه وارد می‌شوند، احتمال مشکل در گایدها، رولرها یا مکانیزم تغذیه بیشتر است.
آیا تمیز کردن اسکنر می‌تواند مشکل کج کشیدن کاغذ را حل کند؟
در بسیاری از موارد، بله؛ اما به شرطی که علت مشکل آلودگی باشد. تمیز کردن ADF می‌تواند آلودگی روی رولرهای تغذیه و سایر بخش‌های مسیر کاغذ را کاهش دهد. تولیدکنندگان مختلف نیز تمیز کردن رولرها را به‌عنوان یکی از مراحل رفع مشکلات تغذیه و کج شدن اسناد توصیه کرده‌اند.
بااین‌حال، تمیزکاری همیشه راه‌حل نیست. اگر رولر فرسوده، ترک‌خورده، صیقلی یا آسیب‌دیده باشد، تمیز کردن آن ممکن است مشکل را برطرف نکند و قطعه نیاز به سرویس یا تعویض داشته باشد.
چه زمانی برای تعمیر اسکنر اقدام کنیم؟
اگر موارد ساده را بررسی کرده‌اید اما مشکل همچنان ادامه دارد، بهتر است دستگاه توسط متخصص بررسی شود.
به‌خصوص در شرایط زیر:
کاغذ حتی به‌صورت تکی هم کج وارد می‌شود.
بعد از تمیز کردن رولرها مشکل باقی مانده است.
گایدهای ADF سالم هستند اما کاغذ همچنان منحرف می‌شود.
دستگاه اخیراً ضربه خورده یا جابه‌جا شده است.
صدای غیرعادی از ADF شنیده می‌شود.
کاغذ مرتباً در یک نقطه مشخص منحرف یا متوقف می‌شود.
رولرها ظاهراً فرسوده شده‌اند.
چند صفحه هم‌زمان وارد دستگاه می‌شوند.
مشکل در اسکن حجم بالای اسناد شدیدتر می‌شود.
در چنین شرایطی، ممکن است نیاز به سرویس ADF، تنظیم مکانیزم تغذیه یا تعویض قطعات مصرفی باشد.
۷ راهکار سریع برای رفع کج وارد شدن کاغذ در اسکنر
اگر بخواهیم کل مقاله را به یک چک‌لیست سریع تبدیل کنیم، این مراحل را به‌ترتیب انجام دهید:
کاغذها را صاف و هم‌راستا کنید.
یک یا چند برگ سالم و هم‌اندازه را تست کنید.
گایدهای کناری ADF را متناسب با عرض کاغذ تنظیم کنید.
از پر کردن بیش از ظرفیت مجاز فیدر خودداری کنید.
مسیر کاغذ و داخل ADF را از نظر وجود تکه کاغذ یا جسم خارجی بررسی کنید.
رولرهای ADF را طبق دستورالعمل سازنده تمیز کنید.
اگر مشکل ادامه داشت، رولرها و مکانیزم تغذیه را برای سرویس بررسی کنید.
آیا کج کشیدن کاغذ نشانه خرابی اسکنر است؟
نه لزوماً. در بسیاری از موارد، یک تنظیم ساده گایدهای کاغذ یا تمیز کردن رولرهای ADF می‌تواند مشکل را برطرف کند. اما اگر کاغذ حتی با شرایط مناسب و به‌صورت تکی نیز کج وارد شود، احتمال وجود مشکل در مکانیزم تغذیه بیشتر می‌شود. بنابراین بهتر است قبل از نتیجه‌گیری درباره خرابی دستگاه، ابتدا کاغذ، گایدها، مسیر ADF و رولرها بررسی شوند.
جمع‌بندی
کج وارد شدن کاغذ به اسکنر معمولاً به نحوه قرارگیری سند، تنظیم نبودن گایدهای ADF، وضعیت کاغذ یا آلودگی و فرسودگی قطعات تغذیه مربوط می‌شود. در اسکنرهای پرکار، رولرهای Pickup و قطعات جداسازی کاغذ نیز اهمیت زیادی دارند.
بهترین روش عیب‌یابی این است که ابتدا یک برگه سالم و هم‌اندازه را به‌صورت تکی امتحان کنید، سپس گایدهای ADF را تنظیم کرده و وضعیت رولرها و مسیر کاغذ را بررسی کنید. اگر مشکل با وجود این اقدامات همچنان ادامه داشت، احتمال خرابی یا فرسودگی مکانیزم ADF بیشتر است و بهتر است دستگاه سرویس شود.
اگر برای استفاده روزمره یا کاری به اسکنر اداری نیاز دارید، علاوه بر سرعت و رزولوشن، ظرفیت و کیفیت ADF، قابلیت تغذیه اسناد و دسترسی به قطعات مصرفی و خدمات پس از فروش را نیز در نظر بگیرید. انتخاب اسکنری که متناسب با حجم واقعی اسناد سازمان باشد، می‌تواند از بسیاری از مشکلات تغذیه و فرسودگی زودهنگام جلوگیری کند.