چرا اسکنر نیمهصفحه اسکن میکند؟
فهرست مطالب
هیچ چیز به اندازه این که بعد از اسکن یک سند متوجه شوید فقط نیمی از صفحه ثبت شده است، آزاردهنده نیست. این مشکل ممکن است در اسکنرهای خانگی، اداری یا اسکنرهای فیدردار (ADF) رخ دهد و معمولاً کاربران تصور میکنند دستگاه خراب شده است؛ در حالی که در بسیاری از موارد علت، یک تنظیم اشتباه، آلودگی سنسور یا ایراد جزئی در مسیر اسکن است.
در این مقاله بررسی میکنیم که چرا اسکنر نیمهصفحه اسکن میکند، چه عواملی باعث بروز این مشکل میشوند و چگونه میتوان آن را بدون هزینه یا با کمک تعمیرکار برطرف کرد.
چرا اسکنر فقط نصف صفحه را اسکن میکند؟

اگر اسکنر شما فقط نیمی از صفحه را اسکن میکند، لزوماً به این معنی نیست که دستگاه خراب شده است. این مشکل میتواند به دلایل مختلفی از جمله تنظیمات نادرست نرمافزار، نصب نبودن یا قدیمی بودن درایور، آلودگی شیشه و سنسور اسکنر، اختلال در ارتباط دستگاه با کامپیوتر یا حتی خرابی قطعات داخلی مانند هد اسکن و فلتها ایجاد شود.
به همین دلیل، قبل از اقدام به تعمیر اسکنر، بهتر است ابتدا علت اصلی مشکل را شناسایی کنید. در بسیاری از موارد، با چند بررسی ساده مانند تمیز کردن بخش اسکن، بررسی تنظیمات نرمافزار یا نصب مجدد درایور، مشکل برطرف میشود و نیازی به صرف هزینه برای تعمیر نخواهد بود. در ادامه، مهمترین دلایل نیمه اسکن شدن صفحات و روشهای رفع هر یک را بررسی میکنیم.
۱. کثیف بودن شیشه یا سنسور اسکنر
یکی از رایجترین دلایل نیمه اسکن شدن صفحات، کثیف بودن شیشه یا سنسور اسکنر است. وجود گردوغبار، اثر انگشت، لکههای چربی یا حتی ذرات ریز کاغذ روی شیشه اسکن یا بخش مربوط به سنسور میتواند باعث شود بخشی از اطلاعات صفحه بهدرستی خوانده نشود. این مشکل در اسکنرهای فیدردار (ADF) بیشتر دیده میشود، زیرا حجم بالای اسناد باعث تجمع آلودگی روی مسیر اسکن میشود.
علائم کثیف بودن شیشه یا سنسور
اسکن فقط تا نیمه انجام میشود.
بخشی از تصویر سفید یا کاملاً خالی است.
خطوط عمودی یا افقی روی تصویر دیده میشود.
مشکل پس از اسکن تعداد زیادی سند ایجاد شده است.
نحوه تمیز کردن صحیح
ابتدا اسکنر را خاموش و از برق جدا کنید. سپس با یک دستمال میکروفایبر نرم که کمی به محلول مخصوص تمیزکننده شیشه یا مقدار کمی الکل ایزوپروپیل آغشته شده است، شیشه اسکن و نوار باریک شیشه مربوط به ADF را بهآرامی تمیز کنید. پس از خشک شدن کامل، دوباره دستگاه را تست کنید. از استفاده از مواد شوینده قوی یا اسپری مستقیم روی دستگاه خودداری کنید.
چه زمانی آلودگی شیشه باعث نیمه اسکن شدن میشود؟
اگر آلودگی دقیقاً در مسیر حرکت سنسور یا عبور کاغذ قرار گرفته باشد، اسکنر قادر به ثبت کامل تصویر نخواهد بود و بخشی از صفحه سفید یا حذف میشود. در بسیاری از موارد، تنها با تمیز کردن شیشه مشکل برطرف خواهد شد.
۲. خرابی یا ضعیف شدن هد اسکن (CIS یا CCD)
هد اسکن مهمترین قطعه اسکنر برای دریافت تصویر است. اگر این قطعه دچار خرابی یا افت عملکرد شود، دستگاه نمیتواند تمام عرض سند را بخواند و نتیجه آن اسکن ناقص یا نیمه صفحه خواهد بود.
نشانههای خرابی هد اسکن
همیشه یک قسمت مشخص از تصویر اسکن نمیشود.
مشکل در تمام نرمافزارها و روی همه کامپیوترها وجود دارد.
خطوط ثابت یا بخشهای سفید در تمامی اسکنها دیده میشود.
پس از تمیز کردن شیشه نیز تغییری ایجاد نمیشود.
تفاوت با مشکلات نرمافزاری
در مشکلات نرمافزاری معمولاً با تغییر تنظیمات، نصب مجدد درایور یا استفاده از یک کامپیوتر دیگر مشکل برطرف میشود. اما اگر هد اسکن آسیب دیده باشد، در هر شرایطی همان قسمت از تصویر ناقص خواهد بود و معمولاً نیاز به تعمیر یا تعویض قطعه وجود دارد.
۳. تنظیمات اشتباه نرمافزار اسکن

گاهی اوقات مشکل از خود اسکنر نیست، بلکه تنظیمات نرمافزار باعث میشود تنها بخشی از صفحه اسکن شود. این موضوع بهویژه بعد از نصب مجدد ویندوز یا تغییر نرمافزار اسکن بیشتر دیده میشود.
انتخاب اشتباه اندازه کاغذ
اگر اندازه کاغذ روی Letter، Half Letter یا ابعاد کوچکتر تنظیم شده باشد، اسکنر تنها همان محدوده را اسکن میکند. بنابراین قبل از اسکن، اندازه صحیح کاغذ مانند A4 یا Legal را انتخاب کنید.
فعال بودن Crop یا Auto Detect
برخی نرمافزارها بهصورت خودکار محدوده سند را تشخیص میدهند. اگر تشخیص بهدرستی انجام نشود، تصویر از وسط یا بخشی از آن برش میخورد. غیرفعال کردن Auto Crop یا انتخاب دستی محدوده اسکن معمولاً این مشکل را برطرف میکند.
تنظیمات Resolution و درایور
درایورهای قدیمی یا ناسازگار و همچنین تنظیمات نامناسب رزولوشن ممکن است باعث اختلال در فرآیند اسکن شوند. نصب آخرین نسخه درایور از وبسایت سازنده و بازگرداندن تنظیمات نرمافزار به حالت پیشفرض میتواند راهحل مناسبی باشد.
۴. مشکل در کابل USB یا ارتباط با کامپیوتر
ارتباط ناپایدار بین اسکنر و کامپیوتر نیز میتواند باعث انتقال ناقص اطلاعات و در نتیجه نیمه اسکن شدن تصاویر شود.
انتقال ناقص اطلاعات
کابل USB آسیبدیده، استفاده از کابلهای بیکیفیت، اتصال از طریق هاب USB یا وجود اختلال در پورت کامپیوتر ممکن است باعث شود بخشی از اطلاعات تصویر منتقل نشود.
تست با کابل یا سیستم دیگر
برای اطمینان، اسکنر را با یک کابل USB سالم و کوتاه تست کنید. همچنین دستگاه را به پورت دیگری متصل کرده یا روی یک کامپیوتر دیگر امتحان کنید. اگر مشکل برطرف شد، احتمالاً ایراد از کابل، پورت یا سیستم کامپیوتری بوده است.
۵. خرابی فلت یا برد اسکنر
اگر هیچیک از روشهای بالا مشکل را برطرف نکرد، احتمال وجود ایراد سختافزاری در فلت یا برد اصلی اسکنر وجود دارد. این قطعات وظیفه انتقال اطلاعات بین هد اسکن و برد کنترل را بر عهده دارند.
چه زمانی احتمال خرابی سختافزاری زیاد است؟
دستگاه ضربه خورده یا از ارتفاع افتاده باشد.
مشکل روی تمام سیستمها تکرار شود.
بخشی از تصویر همیشه ثابت حذف شود.
اسکنر هنگام اسکن صداهای غیرعادی تولید کند.
دستگاه خطاهای مکرر سختافزاری نمایش دهد.
نیاز به تعمیر تخصصی
بررسی فلت، برد اصلی و هد اسکن نیاز به تجهیزات تخصصی دارد و معمولاً توسط کاربر قابل تعمیر نیست. در چنین شرایطی بهتر است دستگاه توسط مرکز تعمیرات معتبر بررسی شود تا از آسیب بیشتر جلوگیری شود.
چگونه تشخیص دهیم مشکل از نرمافزار است یا سختافزار؟

قبل از صرف هزینه برای تعمیر، بهتر است با چند بررسی ساده مشخص کنید که مشکل از تنظیمات نرمافزار است یا قطعات داخلی اسکنر.
نشانه | احتمال مشکل |
فقط روی یک کامپیوتر رخ میدهد | نرمافزار، درایور یا تنظیمات ویندوز |
روی همه سیستمها رخ میدهد | خرابی سختافزاری اسکنر |
همیشه از یک قسمت مشخص صفحه اسکن ناقص است | هد اسکن، سنسور یا فلت |
گاهی درست و گاهی ناقص اسکن میشود | کابل USB، پورت یا ارتباط دستگاه |
پس از نصب مجدد درایور مشکل برطرف شد | نرمافزار |
بعد از تمیز کردن شیشه مشکل رفع شد | آلودگی شیشه یا سنسور |
چه زمانی باید اسکنر را برای تعمیر ارسال کنیم؟
اگر پس از انجام تمام بررسیهای اولیه همچنان اسکنر فقط نیمی از صفحه را اسکن میکند، احتمال خرابی قطعات داخلی افزایش پیدا میکند. در این شرایط بهتر است دستگاه را برای بررسی تخصصی به مرکز تعمیرات ارسال کنید.
بهتر است اسکنر را برای تعمیر ارسال کنید اگر:
شیشه و سنسور را کاملاً تمیز کردهاید اما مشکل همچنان وجود دارد.
دستگاه را روی چند کامپیوتر مختلف تست کردهاید و نتیجه تغییری نکرده است.
آخرین نسخه درایور را نصب کرده و تنظیمات نرمافزار را بررسی کردهاید.
با تعویض کابل USB نیز مشکل برطرف نشده است.
اسکنر همیشه فقط نیمی از صفحه یا یک قسمت ثابت از تصویر را اسکن میکند.
در چنین شرایطی معمولاً ایراد از هد اسکن، فلت، برد اصلی یا سایر قطعات داخلی است و تعمیر آن باید توسط تکنسین متخصص انجام شود.
جمعبندی
نیمه اسکن شدن صفحات معمولاً به دلیل آلودگی سنسور، تنظیمات اشتباه، خرابی هد اسکن یا مشکلات ارتباطی ایجاد میشود. بهتر است ابتدا موارد ساده مانند تمیز کردن شیشه، بررسی تنظیمات و نصب مجدد درایور را انجام دهید. اگر مشکل همچنان ادامه داشت، احتمال وجود ایراد سختافزاری بیشتر است و بهتر است دستگاه توسط تعمیرکار متخصص بررسی شود.